دکتر رها خرازی آذر گفت: مشخص نبودن خطوط قرمز در حوزه های سیاسی و امنیتی و عدم تخصص روزنامه نگاران در روزنامه نگاری امنیتی و دیپلماتیک از عوامل ضعف این نمونه روزنامه نگاری در ایران است.

وی که در برنامه گفت وگوی روز رادیو گفت و گو در رابطه با دو  حوزه جدید روزنامه نگاری در روابط بین الملل و دیپلماتیک سخن می گفت، با بیان این مطلب افزود: ما در بعد سیاسی و نظامی مطالعات عدیده ای داشته ایم، اما در عرصه اقتصادی و رسانه ای ضعف های عمده ای داریم  و دراین بحث به خاطر مشخص نبودن خطوط قرمز وارد نمی شویم که  این  امر ازاشکالات دستگاه دیپلماتیک و رسانه ای ناشی می شود.
 
این کارشناس ارتباطات استراتژیک با اشاره به این نکته که روزنامه نگاری بین المللی با روزنامه نگاری دیپلماتیک تفاوت دارد، اظهار داشت: روزنامه نگاری دیپلماتیک تنها بخشی از روزنامه نگاری بین المللی است و یکی از مباحثی که در ایران در نظر گرفته نمی شود روزنامه نگاری امنیتی است که با روزنامه نگاری دیپلماتیک اشتباه گرفته می شود.

وی افزود: در روزنامه نگاری دیپلماتیک دو مرحله، تعیین سیاست ها و راه حل های دیپلماتیک   و مرحله اعمال دیپلماسی و تعامل دیپلماتیک را داریم  که روزنامه نگاران خواهان حضور در این عرصه ها هستند.

خرازی آذر با موثر خواندن نقش حکومت ها در این دو عرصه تاکید کرد:  اگر نگاه کنترلی به این نمونه روزنامه نگاری  باشد اطلاعات در دستگاه سیاست خارجی تولید شده و روزنامه ها آن را منعکس می کنند ، اما گاهی روزنامه ها آزاد گذاشته می شوند راجع به برخی از مسائل بنویسند، به عنوان مثال سی ان ان نقش محدود کننده و کنترل کننده  یا میانجی را دارد.

وی درباره ارزش های خبری در این نمونه روزنامه نگاری گفت: در عرصه روزنامه نگاری دیپلماتیک و امنیتی ما دو دسته مخاطب را به شکل کلی داریم، یکسری مخاطبان عام ویکسری مخاطبان خاص که گفتمان رسانه ای این دو متفاوت است.

این استاد ارتباطات ادامه داد: زمانی ما در پی تهییج افکار عمومی حول یک محور خاص و اقناع مخاطبان هستیم که روال روزنامه نگاری عادی است و سبک هرم وارونه و نرم خبر و.. در آن کاربرد دارد اما در عرصه نخبگان نمی شود با تاکتیک های روزنامه نگاری عادی پیش رفت و در اینجا اصطلاحات و داده ها اهمیت خاصی دارد و باید حساسیت ها را برانگیزیم.

وی درباره نقش این نوع روزنامه نگاری گفت: روزنامه نگاری امنیتی و دیپلماتیک در عرصه ملی تعریف می شوند؛در خارج از فضای ملی هیچ تعریفی برای این نمونه روزنامه نگاری وجود ندارد و هر چیز هست در چارچوب منافع و اهداف ملی است.

خرازی آذر با متفاوت خواندن  مسائل امنیتی از مسائل دیپلماتیک افزود:  زمانی که تفاوت این دو مفهوم مشخص شد تفاوت این دو نوع روزنامه نگاری هم مشخص می شود.

وی در رابطه با فیلترهای این نمونه از روزنامه نگاری گفت: روزنامه نگار در روزنامه نگاری دیپلماتیک و امنیتی باید بداند که قرار است ابزار سیاست خارجی کشورش باشد  یعنی قرار است برایند سیاست خارجی کشورش را به فضای بین المللی منتقل کند و اولین فیلتر منافع ملی و حفاظت از منافعی که در داخل این مرزها وجود دارد، است.

این استاد دانشگاه ادامه داد: منافع ملی را نمی توان با کار روزنامه نگاری به دست آورد و باید متخصص سیاست خارجی و دیپلماسی بود و هم تخصص روزنامه نگاری داشت.

 وی درباره دروازه های ورود به این حوزه از روزنامه نگاری گفت: در روزنامه نگاری دیپلماتیک دو  حوزه دیپلماسی و رسانه نگاری و طراحی رسانه ای  به کار می رود که به علت خاصیت بین رشته ای بودن آن،  این نوع روزنامه نگاری یک کار بسیار حرفه ای و مشکل است.

 وی افزود: دیپلماسی را تنها نمی تنوان به گفت وگو برای ایجاد تفاهم در مبحث سیاسی محدود کرد و امروزه موضوعات اقتصادی ، غیردولتی و .. نیز وارد این حیطه شده اند، ضمن اینکه  ما در دستگاه های دیپلماتیک حوزه ها رابه مناطقی نظیر خاورمیانه، اروپای شرقی و.. تقسیم کرده و بخشی هم به نام سازمان های بین المللی داریم و در کنار آن حوزه های تخصصی برای موضوعات است که بخشی از آن را مباحث رسانه ای و متخصصین رسانه ای دنبال می کنند.

خرازی آذر تصریح کرد: در اینجا روزنامه نگاری فضای بکری برای حضور دارد اینکه چطور مواد را آماده کند که دستگاه دیپلماسی بتواند از آن استفاده کند و اینکه افکار عمومی را در جهت آن موضوع خاص بتواند جذب کند؛ پس دو تخصص روزنامه نگار ی و دیپلماسی در این امر لازم است و  یکی از دلایل تمایل رسانه ها به جذب دیپلمات های برجسته ،  تخصصی بودن و مشکلات این حوزه است.

وی در خصوص حضور این نمونه روزنامه نگاری در ایران گفت:  من روزنامه نگاری دیپلماتیک و امنیتی را در سرمقاله چند نفر که به منابع دسترسی دارند دیدم، این جریان به صورت روزنامه نگاری نیست و بلکه به صورت مقاله ای است و من شخصا  اینکه روزنامه ها  یک جریان دیپلماتیک را ایجاد کنند راندیده ام.

این کارشناس ارتباطات استراتژیک در خصوص آسیب شناسی ضعف روزنامه نگاری دیپلماتیک در ایران گفت: مشخص نبودن خطوط قرمز یکی از مشکلات این بخش است، ضمن اینکه ما در بعد سیاسی و نظامی مطالعات عدیده ای داشتیم اما در عرصه اقتصادی و رسانه ای ضعف های عمده ای داشته  و دراین مباحث وارد نمی شویم.

وی جاسوس خواندن رسانه ها و به خصوص نمایندگی رسانه های خارجی در صورت پیگیری اطلاعات در زمینه مسائل امنیتی و دیپلماسی را از دیگر مشکلات این نمونه روزنامه نگاری دانست و  ادامه داد: ما هنوز نتوانسته ایم از امکانات رسانه ها استفاده کنیم  و در بسیاری موارد مباحث سیاسی و امنیتی اشتباه گرفته می شود.
 
خرازی آذر افزود: خطوط قرمز سیاسی یا امنیتی مشخص نیست  و بیشترین ضربه به این دلیل است که دستگاه دیپلماسی و دیپلمات ها نمی توانند ارتباط مناسبی با رسانه ها داشته باشند و رسانه های خارجی را دشمن انگاشته  و از رسانه داخلی و مسائل مطرح شده در این رسانه ها غافل بوده اند.